Hadis'te 'Kitabu-l-Megazî literatürünün erken dönem kaynaklarının tespiti ve değerlendirilmesi: İmam Buhari örneği

Özet

Bu çalışmada hicrî II. asırdan sonra yazılmış hadis eserlerinden İmam Buhârî?nin el-Câmiu?s-Sahîh adlı eserindeki Megazî kısmının kaynak tahlili, kaynaklarının niteliği, temel kaynakları hangi ölçüde kullandığı, kaynakların kullanımına göre güvenilirlik durumu ve keyfiyetinin tespiti amaçlanmıştır.Araştırmamız, hicrî I. asrın sonları ve hicrî II. asrın başlarında telif edilmiş eserlerin tanıtım ve incelenmesi ile İmam Buhârî?nin el-Câmiu?s-Sahîh?indeki Megazî ve Siyer konularına dair hadisleri kapsamaktadır. İnceleme ve değerlendirme neticesinde ortaya çıkan bulgular tahlil edilmiş ve sonrasında yapılan karşılaştırma ile çalışma son bulmuştur. Bu çalışmamızda önce Hadis, Sünnet ve Megazî kavramları açıklanmış, daha sonra Megazî alanında telif edilmiş eserler kronolojik olarak incelenmiş ardından da Buhârî?nin Megazî bölümü metodolojik açıdan ve muhteva yönünden tahlil edilmiştir. Bu çalışmalar esnasında karşılaştırmalı bir yöntem izlenmiştir.İncelemelerimiz sonrasında elde ettiğimiz bulgulara göre, hicrî birinci asırda ve ikinci asrın başlarında telif edilmiş söz konusu eserlerin hem muhteva itibariyle hem de konu ile usûl yönünden nasıl bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna göre Buhârî?nin Megazî bölümünün bu eserlerden, özellikle de İbn Şihâb ez-Zührî?nin eserinden önemli ölçüde faydalandığı ve Urve b. Zübeyr ile Musa b. Ukbe?den de yer yer istifade ettiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Hadis, Sünnet, Megazî, Tedvîn, Tasnîf, Kitâbu?l-Meğâzî, Buhârî.