Din psikolojisi açısından büyü üzerine nitel bir araştırma (Çanakkale örneği)

Özet

Büyü, tarihsel süreç içerisinde insanın doğaüstü güçlerle ilişki kurarak doğanın ve varlıkların kapsamına nüfuz edebileceği ve onları etkileyebileceği düşüncesinden ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla büyü, insanoğlunun daha çok olayları kendi isteğine göre etkileme ve yönlendirme düşüncesinin bir ürünüdür. Esasen büyü, insanoğlunun istenmeyen yaşam olayları karşısındaki çaresizliğinin bir sonucudur. Bütün dini yasaklamalara rağmen en eski ilkel kabile topluluklarından günümüz modern toplumlarına kadar büyü, tarihin hemen her döneminde varlığını sürdürmüştür. Çaresizliğin en kolay çözümü haline gelmiş olan büyünün toplumdaki dini inançlara ters düşmesi, onun bazı insanlar nezdindeki albenisini yıkamamıştır. Günümüz seküler dünyasında bile bazı insanların kendilerine moral veya motivasyon kaynağı olarak batıl inanç veya türlü hurafeleri seçmesi, popüler dindarlığın çağımızdaki tezahürlerindendir. Bu anlamda hangi tür insanların büyüye ve tabiatüstü güçlere neden başvurdukları psikolojik bir inceleme konusudur. Nitel araştırma yöntemi ile 25 kişi üzerinde gerçekleştirilen bu araştırmada, konu ile ilgili olarak üç ayrı grup halinde açık uçlu mülakat soruları hazırlanmıştır. Akabinde üç ayrı grup halindeki açık uçlu sorulardan bir kısmı büyücü hoca/ falcı veya medyumların bizzat kendilerine, bir kısmı çeşitli nedenlerle bu tür kimselere başvuran bireylere ve diğer bir kısmı ise sihir ve büyüye inanmayan ve büyücü hoca/ falcı veya medyumlara hiç gitmeyen kimselere yöneltilmiştir. Bu üç ayrı gruptaki kişilerden elde edilen nitel veriler, içerik analizine tabi tutulmuştur. Son olarak da üç ayrı gruptaki kişilerin büyü ile ilgili duygu, düşünce, tutum ve davranışlarına ilişkin elde edilen bulgular, tablolar halinde düzenlenerek bir takım yorum ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.