ORTODOKS "YÜKSEK İSLAM" İLE HETERODOKS "HALK İSLAMI" ARASINDAKİ GERİLİM

Bu makale, yüksek İslam-halk İslamı, ortodoksluk-heterodoksluk ve sosyal yapıcommunitas olmak üzere üç kavramsal çift arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kavram çiftlerinin iç ilişkilerinde ikili karşıtlık vardır (örneğin heterodoksluk ile ortodoksi gibi). Burada, heterodoksi, halk İslamı ve communitas'ın birlikte değerlendirilebileceği, aralarındaki paralelliğin varlığı nedeniyle ileri sürülmektedir. Benzer şekilde, ortodoksi, yüksek İslam ve sosyal yapı, aralarındaki benzerlikler nedeniyle bir araya getirilebilir. Bu kavramlar, Türk sosyal tarihi bağlamında ve Türkler arasında gözlemlenen İslam'ın farklı yorumları üzerine tartışılır. Yüksek İslam derken kastettiğimiz, medres/ulamalardan kaynaklanan, Kur'an'dan ve hadislerden ve ortodoks doğadan gelen bir İslam yorumudur. Ayrıca, İslam uygarlığında birçok devletin resmi ideolojisi olarak hizmet vermiştir. Yüksek İslam'ın diğer özellikleri şunlardır: sistematikleştirilmiş ve kurumsallaştırılmış kurallar setine sahip olması, yazılı kültüre dayalı İslam'ın tek tanrılı tarafını vurgulamak, siyasi otorite ve kentsel doğasıyla yakın ilişkiler kurmak. Öte yandan, halk İslamı heterodoks bir yoruma atıfta bulunur ve kırsalda hakimdir. Ayrıca sözlü kültür ve aziz tarikatına dayanır. Halk İslamı siyasi otoriteden uzaklaşır ve cinsiyetler arasında sınırlı ayrım vardır. Bu makale, ortodoks yüksek İslam ile heterodoks halk İslamı arasında bir tür gerilim olduğunu savunur ve